Strona główna
Aktualności
Gniezno rodu Piastów
Ośrodek Kultury Słowiańskiej
Drużyna
Spektakle
Jarmark średniowieczny 2007
Jarmark Średniowieczny 2006
Jarmark Średniowieczny 2005
Słowiańskie ciekawostki
Mitologia Słowiańska
Webmaster

   

Imiona Słowian
Imiona słowiańskie wywodzą się z prechrześcijańskiej tradycji. Znaczenie imienia stanowiło wróżbę dla noszącej je osoby. Z nadaniem imion związany był zwyczaj okłamywania złych mocy. Do postrzyżyn, które miały miejsce w wieku około 7 lat dzieci nosiły imiona zastępcze tak by złe duchy nie mogły się orientować w ich istnieniu. Takie imiona miały często wydźwięk zaprzeczenia np.: Nielub czy Niemój. Cechą charakterystyczną imion słowiańskich, odróżniającą je spośród „zawołań” innych ludów indoeuropejskich był brak odniesień do wyznawanych bogów co wynikało z silnego tabu, oraz nazw zwierząt. Nie było też u naszych ojców imion związanych z bronią. Stąd warto zwrócić uwagę na przekłamanie jakiego dopóścił się Jan Długosz używając wobec Mieszka I miana Mieczysław, które w żaden sposób nie ma powiązań z imieniem słowiańskiego władcy. Funkcją imienia było nacechowanie młodych ludzi cnotami potrzebnymi w walkach lub w radzie plemiennej. Nasi przodkowie dbali też by „miano” było też wezwaniem do zgody i ładu. Często przypominało o szacunku wobec starszych. Nadawane przy postrzyżynach imiona były złożone. Częstymi  pniami były: bor-, woj-, raci-, stan-, stoj- ;np. Borysław, Jarosław, Miłostan, Wojsław, Racimir, Stanimir, Stojgniew. Wielkie znaczenie dla Słowiam miały sława i mir stąd były one najczęstrzymi członami imion (Sławomir czy Jarogniew). W imionach słowiańskich wyrażał się też aspekt rodziny czyli siemi stąd mamy w imionach wuja czy stryja (Siemowit, Mściwuj, Sulistryj). Dwuczłonowe imiona męskie  miały często zakończenie –sław od słowa sława, -ciech od słowa cieszyć, -mysł od myśleć, -rad od radować, -gniew, -woj, -włód od władać, -wit w znaczeniu pan, -mił od miły oraz -mir czyli pokój. Charakterystyczną cechą jest możliwość przestawienia kolejności członów, co tworzy pary imion takie jak Sławomir i Mirosław, Gniewomir i Mirogniew. Imiona kobiece tworzono często dodając końcówkę -a do imienia męskiego (Mirosława czy Dobromiła). Zarówno imiona męskie jak i żeńskie bywały skracane i zdrabniane, co zrodziło formy: Bolko i Bolek z Bolesława, Jarko od Jarosława czy Jarogniewa, Radochna z Radosławy. Zdażały się też imiona jednoczłonowe, od przymiotników lub rzeczowników pospolitych jak: Goszczon, Baran, Szydło, Kąkol. Przed przejęciem chrześcijaństwa używano na ziemiach polskich tysięcy imion rodzimych, z których większość została zapomniana. Część imion została zapisana w dokumentach głównie koscielnych. Jednym z najważniejszych, śladów dzięki, któremu możemy poznać mnogość imion słowiańskich jest Bulla gnieźnieńska z 1136 roku papieża Innocentego II. Papież określa przynależności metropolity gnieźnieńskiego wymieniając między innymi wsie oraz chłopów w nich mieszkających. Mowa tu o 300 różnych posiadaczach, chłopach, koniuchach, cieślach, rycerzach piwowarach i łagiewnikach, którzy zajmowali się wytwarzaniem naczyń drewnianych. Do Archidiecezji Gnieźnieńskiej Bulla wlicza „prowincja Żniejn z dziesięcinami, z targiem, z jeziorami i z całą jurysdykcją świecką, złożona z tych wsi : Grochowiszcza z tymi posiadaczami: Dziurzewic, Radzięta, Mysłak, Sirak; Starzy Biskupicy z tymi: Stawosz, Rus, Suł, Białowąs, Witosza, Pęcisz, Smarsk, Miłoch, Kraik, Niegłos, Koniusz, Dał, Marłek, Krzyż, Fozdziech, Redzięta, Smogorz, Domk, Dzigoma, Kobyłka, Parzech, Kłobuczek, Pępik, Kędzierza, Komor, Zdomir, Będzieciech, z których niektórzy przeywają w Zagorzynie; Czaple z tymi: Krzos, Smarz, Czyrzniela, Zdziewuj, Sułek, Miłochat, Chrap, Dłotla, Taisz, Goły, Siedlon, Kościoł, Milich, Lederg, Sulirad, Puka. Również Żyrdnicy z tymi posiadaczami: Karna, Dobek, Milej, Snowid, Targosza, Cirzpisz, Mieszek, Męcina, Łowęta...Również Sadowo z tymi: Stanoch, Pizla, Boruch, Wojan, Dargorad, Radost, którego pierworodnym jest Rpisz, Niezda, Wilkosz, Żerzucha, Radosz, Rusowic... Kolejną partię imion poznajemy dzięki temu, że Bulla Inicentego II wyszczególnia pełniących wobec arcybiskupstwa służbę: obowiązek koniuchów ci pełnią : Gościwuj, Wojuta, Niezamysł z trzema braćmi, Goszczon, Dziadk, Radost, Mękosza, Nadziej, Mozuta. Łagiewnikami zaś ci są : Krzyżan i Sobik z braćmi, Bolech z braćmi. Chłopami zaś są ci : Modlęta, Smogorz, Gniewosz z braćmi, Ćmina z bratem, Piskla, Maruszk, Sędziej, Domawuj, Cikarzewic, Smogorz, Witosz, Rusota z synami i braćmi... Ci zaś są cieślami: Wrzeszcz, Cis, Dułgota, Doman, Golijan, Gośćmi zaś ci są : Połk, Pokaj, Cieszęta, Łazina, Smarz, Złymysł, Uściech, Męcisz, Godzina, Pęcień, Czyrzniech, Modlic, Goszczon, Dobiesz z synami, Miłosz, Kwasek. Rycerzami także ci są: Soba, Stoigniew, Żegost, Męcisz...
Wraz z rozwojem chrześcijaństwa rodzime miana wyparły łacińskie a także greckie. Na ziemiach Polan przybywało Piotrów, Janów, Pawłów...Mający kluczową wagę dla chrzescijaństwa Sobór Trydencki w 1563 roku niestety był też niestety ciosem dla słowiańskich imion. Biskupi zabronili nadawać imiona, które nie byłyby imionami świętych. Szlachta obroniła Mirosławów, Zbingiewów i Jarosławów niestety prości ludzie mieli odtąd do wyboru imiona z kalendarza kościelnego. Dziś praktykuje się często w Kościele, nadawanie imienia chrzcielnego niejako jako drugie imie co pozwala na róznorodność imion oficjalnych rejestrowanych w USC. W pewnych sytuacjach pomaga to powrotowi imion słowiańskich w innych prowadzi niestety do udziwnień i amerykanizmów. 
 
Niektóre imiona tradycji słowiańskiej i ich znaczenie
 
Imiona: żon, matek i dzierlatek
Bogdana-osoba dana przez Boga
Bogumiła-ta, która jest miła Bogu
Bogusława-osoba, która ma sławić Boga
Bolesława-osoba, która ma zdobyć więcej sławy
Bożena-obdarowana przez Boga, lub Błogosławiona
Bronisława-ta, która ma bronić sławy lub walczyć o sławę
Czesława-osoba, która ma czcić i szanować sławę(np. rodu)
Dąbrówka-wywodzi się od nazwy lasu dębowego-dąbrowy
Gniewomira- forma imienia pochodzącego od słowa MIR, czyli pokój. Wtedy oznacza tę, która potrafi opanować swój gniew i zaprowadzić spokój.
Godzimira-ta, która godzi, czyli nastaje, czyha na pokój(swoich wrogów) lub dąży, aby cieszyć się dużym mirem(poważaniem) u innych-zwłaszcza wrogów
Godzisłwa-ta, która godzi, czyli czyha, nastaje na cudzą sławę, a więc na oszczercę
Gorzysława-ta, która gorzy, czyli jaśnieje, płonie sławą
Grzymisława-ta, która cieszy się grzmiącą(czyli wielką, oszałamiającą)sławą
Kazimiera-pochodzi od starosłowiańskich słów KAZI, czyli niszczyć i MIR-pokój. Oznacza, więc niszczącą pokój-nie dającą spokoju swoim wrogom
Ludmiła-ta, która jest miła ludziom
Mieczysława-może oznaczać
Mirosława- ta, która jest sławna przez zaprowadzenie lub utrzymanie pokoju.
Radosława-osoba, która jest rada sławie, czyli zabiega o to, aby zdobyć jak największą sławę.
Sławomira-odwrócenie członów imienia Mirosława. Osoba sławna przez zaprowadzenie lub utrzymanie pokoju.
Sobiesława- osoba, która przywłaszcza sobie, czyli zdobywa sobie sławę.
Stanisława- jest sławą swego stanu-rodu
Sulisława-osoba, ciesząca się lepszą, większą (suli) sławą niż inni.
Wacława-osoba walcząca o większą sławą.
Wiesława-związane z nazwą rzeki Wisły.
Władysława-osoba, która zawładnęła(posiadła, zdobyła)sławę
Zdzisława-osoba, którą napełnia sława.
 
Imiona wojów, kmieci i mężów innych
Bogdan-ten, który jest dany przez Boga.
Bogumił-miły Bogu.
Bogusław-osoba, która ma sławić Boga.
Bolesław-osoba, która ma zdobyć więcej sławy.
Bożydar-dar Boga.
Bronisław-ten, który ma bronić sławy lub walczyć o sławę.
Chwalibóg-ten, który ma sławić Boga.
Chwalisław-ten, który bardzo sobie ceni swoją sławę(zwłaszcza zdobytą na polu walki).
Czcibor-ten, który czci, szanuje BOR(walkę).
Czesław-ten, który ma czcić i szanować sławę, dobrą cześć(np. rodu).
Dobiegniew-osoba, która jest dobra-mocna w gniewie(na wrogów).
Dobiesław-osoba, która jest dobra w sławie, czyli zdobyła dobrą sławę.
Dobrogost-osoba, która jest dobra i życzliwa dal gości.
Dobromierz-osoba, która jest dobra, mocna w utrzymaniu pokoju.
Dobromił-osoba, której dobro(dobry los, szczęście) jest miłe, czyli sprzyja.
Dobrosław-osoba, która ma dobrą sławę.
Domard-osoba, która jest rada z gości w domu.
Domasław-osoba, która ma dobrą sławę dzięki swemu domowi lub przynosi dobrą sławę swemu domowi.
Dzierżysław-ten, który dzierży sławę, tzn. cieszy się dobrą sławą.
Gniewomir-jeżeli pochodzi od słów MIR, czyli pokój-oznacza tego, który potrafi opanować gniew i zaprowadzić spokój. Jeżeli od słów MIERC, MIAR, MIER, czyli wielki, sławny-wtedy oznacza tego, którego gniew jest wielki.
Godzimir-ten, który godzi, czyli nastaje, czyha na pokój(swoich wrogów) lub dąży, aby cieszyć się dużym mirem(szacunkiem) u innych-zwłaszcza u wrogów.
Godzisław-ten, który godzi, czyli godzi, czyli czyha, nastaje na cudzą sławę.
Gorzysław-ten, który gorzy, czyli jaśnieje, płonie sławą.
Jarosław-ten, który słynie z gwałtownego usposobienia, siły i odwagi.
Kazimierz-od KAZI-niszczyć i MIR-pokój. Osoba niszcząca pokój-nie dająca spokoju swoim wrogom.
Lech-trudna do określenia etymologia. Najprawdopodobniej od staropol. Czasownika lisić, czyli działać chytrze, podstępnie.
Lubomir-ten, który miłuje pokój.
Ludomił-ten, który jest ludziom(dla ludzi)miły.
Mieszko – imię, które prawdopodobnie powstało od cechy jaka posiadał książe Mieżka oznacza mróży oczy po łacinie zapisano Misico co potem przetransponowane zostało ponownie na polski już jako Mieszko   
Miłosław-ten, której miła jest sława-który pragnie zdobyć sławę.
Mścisław-od słów MSTA, czyli zemsta i SŁAWA, oznacz, więc tego, który zdobył sławę mszcząc się na wrogach.
Mściwój-oznacz tego, który pomścił swych wojów lub swego wuja.
Przemysław-od słów PRZEMYSŁ, czyli przemyślność, podstęp, fortel, dowcip; oznacza tego, który odznacza się ogromną bystrością umysłu, jest dowcipny, a także potrafi wykorzystać swój spryt w podstępnych celach.
Przybysław-ten, który ma przywabiać, czyli pomnażać sławę swoją i swego narodu.
Radosław-ten, który jest rad sławie, czyli zabiega o to, aby zdobyć jak największą sławę.
Rościsław-ten, który rości sobie prawo do sławy.
Sambor-ten, który za cel swojego życia uznaje samą walkę.
Sędziwoj-ten, który sądzi wojów(wojowników).
Sławomir-ten, który jest sławny przez zaprowadzenie lub utrzymanie pokoju.
Sobiesław-ten, który przywłaszcza sobie, czyli zdobywa sobie sławę.
Stanisław- jest sławą swego stanu-rodu
Sulisław-osoba, ciesząca się lepszą, większą(suli)sławą niż inni.
Świętosław-ten, który cieszy się świętą sławą.
Wacław-ten, który walczy o więcej sławy.
Wiesław-związane z nazwą rzeki Wisła.
Wińczysław – odpowiednik Wacława
Władysław- osoba, która zawładnęła(posiadła, zdobyła)sławę
Włodzimierz-ten, który wziął pokój(MIR) w swoje władanie.
Wojciech-ten, któremu uciechę sprawia to, że jest wojem, żołnierzem.
Wszebor-ten, dla którego walka jest wszystkim w życiu.
Zawisza-ten, który z zawiścią patrzy na sławę innych, przez co dokonuje wszelkich starań, aby samemu ją zdobyć.
Zbigniew-ten, który ma w sobie zbyt dużo gniewu lub nazbyt się gniewa.
Zdzisław-ten, które ma zdobyć sławę zostając na miewjscu w swoim domu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pozycjonowanie Gniezno